Özbekistan’ın Karakalpakistan Özerk Cumhuriyeti‘nde bu ay başında meydana gelen olaylarda ölenlerin sayısı 21’e çıktı.

Özbekistan Cumhuriyet Başsavcılığından yapılan açıklamada, ülke anayasasında Karakalpakistan Özerk Cumhuriyeti’nin statüsüyle ilgili maddelerin değiştirileceğine ilişkin bazı tekliflerin gündeme gelmesinin ardından 1-2 Temmuz’da Karakalpakistan’ın merkezi Nukus’ta başlayan ve daha sonra yasa dışı eylemlere dönüşen olaylarda yaralanmasının ardından kaldırıldığı hastanede tedavi gören 3 kişinin vefat etmesiyle ölenlerin sayısının 21’e çıktığı, olaylarda yaralanan 16 kişinin hastanedeki tedavisinin ise sürdüğü kaydedildi.

Olaylar sırasında 141 kolluk görevlisinin de yaralandığı ifade edilen açıklamada, bu olaylar sırasında özel mülkiyet, altyapı tesisleri ve kamu binalarına verilen zararın 300 bin doları bulduğu vurgulandı.

Karakalpakistan’daki olaylar

Özbekistan Anayasası’nda Karakalpakistan Özerk Cumhuriyeti’nin statüsüyle ilgili maddelerin değiştirileceğine ilişkin bazı tekliflerin gündeme gelmesinin ardından 1-2 Temmuz tarihlerinde Karakalpakistan’da protesto gösterileri düzenlenmişti.

Özbekistan İçişleri Bakanlığı, söz konusu gösterilerin ülke anayasasında yapılması öngörülen değişiklikleri “yanlış yorumlayan” bir grup vatandaş tarafından düzenlendiğini açıklamıştı.

Bunun üzerine Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, gösterilerin gerçekleştiği Nukus’a giderek, buradaki vatandaşlarla bir araya gelmiş ve Karakalpakistan’ın statüsünün değiştirilmeyeceğini bildirmişti.

Mirziyoyev’in gösterilerin devam etmesi nedeniyle imzaladığı kararnameyle Karakalpakistan Özerk Cumhuriyeti’nde 2 Ağustos’a kadar OHAL ilan edilmişti.

Karakalpakistan bölgesindeki olaylarda ölenlerin sayısı 21’e çıktı yazısı ilk önce Turan Haber Ajansı üzerinde ortaya çıktı.

Birleşmiş Milletler (BM), Özbekistan‘ın Karakalpakistan Özerk Cumhuriyeti‘nde yaşanan protesto gösterilerine müdahale ederken can kayıplarına yol açan güvenlik güçleri hakkında acil soruşturma talebinde bulundu. BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet, yaptığı yazılı açıklamada, Özbekistan anayasasında Karakalpakistan’ın statüsüyle ilgili maddelerin değiştirilmesinin gündeme gelmesi üzerine özerk bölgenin başkenti Nukus’ta 1 Temmuz’da başlayan protestolara değindi.

Komiserliğin edindiği bilgiye göre, güvenlik güçlerinin protestoculara müdahalesinde şimdiye kadar 18 kişinin hayatını kaybettiği ve 94’ü ağır 243 kişinin yaralandığını aktaran Bachelet, “Gerçek can kaybı sayısının daha yüksek olmasından korkuluyor.” ifadesini kullandı.

Bachelet, güvenlik güçlerinin protestoculara yönelik can kayıplarına varan müdahalesinin endişe verici olduğunu belirterek “Yetkililere azami itidal çağrısında bulunuyorum.” dedi.

Protestolarda bugüne kadar 500’den fazla kişinin gözaltına alınması ve bir kişinin 20 yıla kadar hapis cezasına çarptırılmasından da endişe duyduğunun altını çizen Bachelet, “Hiç kimse, barışçıl protesto hakkını kullandığı için suçlu gösterilmemelidir.” değerlendirmesinde bulundu.

Bachelet, şunları kaydetti:

“Kanun karşısında hesap verilebilirliğin sağlanması için yetkilileri, cezai suç işlendiğine dair iddiaların derhal bağımsız ve şeffaf bir şekilde soruşturmaya çağırıyorum.”

Karakalpakistan Özerk Cumhuriyeti’ndeki protestolar

Özbekistan anayasasında Karakalpakistan Özerk Cumhuriyeti’nin statüsüyle ilgili maddelerin değiştirileceğine ilişkin bazı tekliflerin gündeme gelmesi, Karakalpakistan’ın başkenti Nukus şehrinde protestolara neden olmuştu.

Gösteriler, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev‘in Karakalpakistan’ın statüsünün değiştirilmeyeceğini açıklamasına rağmen devam etmişti.

Bunun üzerine Özbekistan yönetimi, 2 Temmuz’da, Karakalpakistan Özerk Cumhuriyeti’nde 2 Ağustos’a kadar olağanüstü hal ilan etmişti.

BM’den Özbekistan’daki protestolarda meydana gelen can kayıplarının soruşturulması talebi yazısı ilk önce Turan Haber Ajansı üzerinde ortaya çıktı.